Sözleşme Kıskacındaki Profesyonellik: Uzman Çavuşların Kadro Talebi ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Geleceği
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin omurgasını oluşturan, sınır ötesinden iç güvenlik operasyonlarına kadar her kademede kahramanca mücadele eden uzman erbaşlar, ordumuzun askerî gücünün en kritik unsurlarından biridir. Yıllar süren saha tecrübesi, operasyonel kabiliyet ve kritik birlik intibakı ile yetişen bu personel, profesyonel ordunun hem caydırıcılığını hem de harbe hazırlık seviyesini doğrudan belirlemektedir. Ancak bu kritik yapının üzerinde, yıllardır çözülemeyen ve hem ordu disiplinini hem de devlet bütçesini tehdit eden yapısal bir kılıç gibi sallanan hukuki bir belirsizlik bulunmaktadır: Sözleşmeli statü.
Belirsizliğin Gölgesinde Görev Yapmak
Mevcut yasal çerçevede uzman çavuşlar, 3269 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeli personel statüsünde görev yapmaktadırlar. Bu sistemin getirdiği en büyük yapısal açık, personelin iş güvencesinden yoksun bir şekilde, esnek ve kimi zaman subjektif yorumlara açık idari tasarruflarla karşı karşıya kalmasıdır.
Görev esnasında karşılaşılan en küçük bir uyuşmazlıkta, en ufak bir operasyonel aksaklıkta veya idari gerilimde, derinlemesine bir hukuki incelemeye, objektif kanun maddelerine ya da bağlayıcı yönerge hükümlerine bakılmaksızın doğrudan "sözleşme feshi" yoluna gidilebilmektedir. Bu durum, sahada canını hiçe sayarak görev yapan profesyonel bir personelin, yarın sabah mesleğine devam edip edemeyeceğini bilemediği kaygılı bir iklim yaratmaktadır. Hukuki güvenceden mahrumiyet, sadece bireysel bir mağduriyet olmakla kalmayıp, personelin zihinsel ve mesleki odaklanmasını zedeleyen kronik bir sorun teşkil etmektedir.
Yetişmiş İnsan Kaynağının İsrafı ve Maliyeti
Bir askeri personelin temininden eğitilmesine, kritik branşlarda (komando, istihkam, sıhhiye, ağır silah vb.) uzmanlaşmasından saha tecrübesi kazanmasına kadar geçen süreç; yıllar süren yoğun bir çabanın ve ciddi bir kamusal yatırımın ürünüdür. Yüksek maliyetlerle ve büyük emeklerle orduya kazandırılmış bu nitelikli insan gücünün;
Gereksiz ve keyfi sözleşme fesihleriyle erkenden tasfiye edilmesi,
Ya da maruz kaldıkları bu baskı ve güvencesizlik ortamı nedeniyle kendi istekleriyle meslekten ayrılması,
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin operasyonel hafızasına ve caydırıcı gücüne vurulan en büyük darbedir. Yılların tecrübesine sahip yetişmiş personelin kaybı, birliklerin harbe hazırlık seviyesini doğrudan düşürmekte; boşalan kadroların doldurulması ise orduya hem zaman hem de operasyonel zaafiyet olarak geri dönmektedir.
Milletin Bütçesine ve Geleceğine Etkisi
Bu meselenin yalnızca askeri bir boyut olmadığı, doğrudan millî ekonomi ve devlet bütçesiyle ilgili olduğu unutulmamalıdır. Sürekli personel sirkülasyonu yaşanması, her yeni dönemin temin, iaşe, ibate ve temel askeri eğitim maliyetlerini katlayarak artırmaktadır. Devletin kıt kaynaklarıyla yetiştirilen, en donanımlı döneminde bürokratik ve hukuki esneklikler kurbanı edilerek ordu dışına itilen her bir uzman çavuş, milletin bütçesinden ayrılan kaynakların verimsiz kullanılması anlamına gelmektedir.
Dahası, mesleki güvenceden yoksun bırakılan ve geleceğe dair kaygıları artan geniş bir kesimin aileleriyle birlikte yaşadığı ekonomik ve sosyal sarsıntılar, toplumsal huzurun da bir parçasıdır. Güvenli ve kalıcı bir istihdam modelinden mahrum bırakılan bireylerin orta ve uzun vadede yaşayacağı ekonomik istikrarsızlıklar, kamu vicdanını yaralamakla kalmayıp geleceğe dönük telafisi güç maliyetler doğurmaktadır.
Çözüm: Kalıcı Kadro ve Kurumsal Güvence
Bugün yapılması gereken son derece açıktır; uzman erbaşların geçici ve tartışmalı sözleşmeli statüden çıkarılarak, 926 sayılı Kanun çerçevesinde veya benzeri kalıcı bir güvenceyle kadrolu statüye geçirilmesi hayati bir zorunluluktur.
Kadro verilmesi;
Personelin üzerindeki haksız ve keyfi fesih kılıcını kaldırarak hukuki güvenlik sağlayacak,
Yetişmiş insan kaynağının ordu bünyesinde kalmasını temin ederek TSK'nın operasyonel kabiliyetini pekiştirecek,
Sürekli personel devrinden kaynaklanan kamu bütçesi israfının önüne geçecek,
Devletine sadakatle hizmet eden her bir askerin geleceğe güvenle bakmasını garanti altına alacaktır.
Sonuç olarak; kahraman uzman çavuşlarımızın hak ettiği kalıcı kadronun verilmesi, ne lütuf ne de geçici bir idari lütuftur; bu, doğrudan ordumuzun bekası, milletimizin güvenliği vve devlet bütçesinin rasyonel kullanımı için kaçınılmaz bir milli menfaat meselesidir. Güçlü bir ordu, ancak kendi evladına ve emek veren profesyonel kadrolarına sahip çıktığı sürece yarınlara güvenle bakabilir.
